Site hızı, Google'ın Core Web Vitals adını verdiği üç metrikle ölçülür: yüklenme için Largest Contentful Paint (LCP), etkileşime yanıt için Interaction to Next Paint (INP) ve görsel kararlılık için Cumulative Layout Shift (CLS). Gerçek ziyaretlerin yüzde 75'inde LCP 2,5 saniye, INP 200 milisaniye ve CLS 0,1 veya altındaysa sayfa "iyi" kabul edilir. Bu rehberde Core Web Vitals nedir, nasıl doğru ölçülür ve site hızını en çabuk hangi adımlar artırır, somut olarak anlatıyoruz.
Core Web Vitals nedir? Üç metrik ve güncel eşikler
Her metrik, ziyaretçinin aklından geçen basit bir soruya karşılık gelir. Ana içerik göründü mü? Dokunduğumda sayfa tepki veriyor mu? Okurken düzen yerinde duruyor mu? Eşik değerler Google tarafından web.dev üzerinde yayımlanır ve mobil ile masaüstü için ayrı ayrı değerlendirilir.
| Metrik | Neyi ölçer? | İyi | İyileştirilmeli | Zayıf |
|---|---|---|---|---|
| LCP (Largest Contentful Paint) | Ekrandaki en büyük görsel veya metin bloğunun çizilme süresi | ≤ 2,5 sn | 2,5–4,0 sn | > 4,0 sn |
| INP (Interaction to Next Paint) | Tıklama, dokunma veya tuşa basma ile ekrandaki bir sonraki güncelleme arasındaki gecikme (tüm ziyaret boyunca) | ≤ 200 ms | 200–500 ms | > 500 ms |
| CLS (Cumulative Layout Shift) | Görünür içeriğin beklenmedik biçimde kayma miktarı | ≤ 0,1 | 0,1–0,25 | > 0,25 |
INP, Mart 2024'te First Input Delay (FID) metriğinin yerini aldı. FID yalnızca ilk etkileşimin işlenmeye başlamasından önceki bekleme süresine bakıyordu; INP ise ziyaret boyunca tüm etkileşimleri hesaba katar. Bu yüzden ağır JavaScript kullanan siteler için çok daha zorlu bir testtir.
Sayfa hızı SEO'yu etkiler mi?
Etkiler, ama ölçülü biçimde. Google'ın Search Central belgeleri, Core Web Vitals'ın sıralama sistemlerinde kullanıldığını ve iyi değerlere ulaşılmasını önerdiğini söyler; aynı zamanda alaka düzeyi ve içerik kalitesinin önde geldiğini vurgular. Sayfa hızını SEO açısından bir eşitlik bozucu ve dönüşüm kaldıracı olarak görün: hızlı bir sayfa zayıf içeriği kurtarmaz, ama yavaş bir sayfa kazandığınız trafiği boşa harcar.
Saha verisi ve laboratuvar verisi: CrUX ile Lighthouse farkı
En sık karşılaşılan kafa karışıklığı, aynı sayfa için iki farklı sonuç görmektir. Bunun nedeni iki ayrı ölçüm türünün bulunmasıdır.
- Saha verisi (CrUX). Chrome Kullanıcı Deneyimi Raporu, gerçek Chrome kullanıcılarından anonim ölçümleri 28 günlük kayan bir pencerede toplar. Google sayfa deneyimini değerlendirirken bu veriyi kullanır. Trafiği düşük sayfalarda yeterli veri olmayabilir; bu durumda benzer URL'ler veya tüm alan adı birlikte değerlendirilir.
- Laboratuvar verisi (Lighthouse). Lighthouse sayfayı benzetilmiş bir cihaz ve ağ üzerinde bir kez yükler. Tekrarlanabilir olduğu için hata ayıklamada çok değerlidir, ancak hiçbir şeye tıklamadığı için INP ölçemez. Bunun yerine yanıt verebilirlik için iyi bir laboratuvar göstergesi olan Total Blocking Time (TBT) değerini raporlar.
PageSpeed Insights'taki 100 üzerinden performans puanı bir Lighthouse laboratuvar puanıdır. PageSpeed puanı yükseltme çalışması faydalıdır, ancak arama açısından asıl önemli olan aynı raporun en üstündeki saha değerlendirmesidir. İkisi çelişiyorsa saha verisine güvenin, nedenini bulmak için laboratuvar verisini kullanın.
Site hızını ölçmek için araçlar
- PageSpeed Insights: herhangi bir genel URL için CrUX saha verisi ve Lighthouse denetimini birlikte gösterir. Başlamak için en iyi yer.
- Google Search Console, Core Web Vitals raporu: URL'leri durumlarına göre gruplar; böylece tek tek sayfaları değil, sorunlu şablonları görürsünüz.
- Chrome DevTools, Performance paneli: kendi bilgisayarınızda gerçek bir oturumu kaydeder; LCP öğesini, uzun görevleri ve düzen kaymalarını işaretler, etkileşim sırasında anlık INP değerini gösterir.
- Lighthouse (DevTools veya CI): yayın öncesinde gerilemeleri yakalamak için tekrarlanabilir testler.
- Gerçek kullanıcı izleme (RUM): açık kaynaklı
web-vitalsJavaScript kütüphanesi, kendi ziyaretçilerinizin LCP, INP ve CLS değerlerini analiz aracınıza gönderir ve yavaşlığa neden olan öğe ya da betiği gösteren ek bilgi sağlar.
LCP, INP ve CLS iyileştirme adımları
Her seferinde tek bir metriğe odaklanın ve her değişiklikten sonra yeniden test edin. Aşağıdaki düzeltmeler en çok yarar sağladıkları metriğe göre gruplandı. Çoğu sitede en büyük açık yüklenme hızında olduğu için LCP ile başlıyoruz.
LCP iyileştirme: ana içeriği daha hızlı göstermek
LCP öğesi genellikle bir görsel ya da büyük bir başlıktır. Süreyi dört parçaya ayırın: sunucu yanıtı (TTFB), tarayıcının LCP kaynağını fark etmesine kadar geçen süre, kaynağın indirilmesi ve çizilmesi. Ardından en büyük parçadan başlayın.
- Sunucuyu hızlandırın. Tam sayfa önbellekleme, güncel bir PHP veya Node sürümü ve ziyaretçilere yakın bir CDN kullanın. web.dev, kaba bir ölçü olarak çoğu sitenin 0,8 saniye veya altında bir TTFB hedeflemesini önerir.
- LCP görselini keşfedilebilir yapın. CSS arka planı ya da JavaScript ile eklenen bir öğe yerine HTML içinde normal bir
<img>olarak koyun.fetchpriority="high"ekleyin ve bu görselde aslaloading="lazy"kullanmayın. - Görselleri optimize edin. AVIF veya WebP sunun, görselleri gösterildikleri boyuta göre hazırlayın; telefonların masaüstü görseli indirmemesi için
srcsetvesizeskullanın. - Oluşturmayı engelleyen kaynakları azaltın. Kritik CSS'in küçük bir kısmını sayfaya gömün, zorunlu olmayan betikleri erteleyin.
- Web fontlarını dikkatli yükleyin. LCP öğesi metinse ana font dosyasını önceden yükleyin (preload), kendi sunucunuzda barındırın ve metnin gizli kalmaması için
font-display: swapya daoptionalkullanın.
INP iyileştirme: etkileşime anında yanıt
Kötü bir INP neredeyse her zaman, ziyaretçi etkileşime geçtiğinde ana iş parçacığının JavaScript çalıştırmakla meşgul olduğu anlamına gelir. 50 milisaniyeden uzun süren her görev "uzun görev" sayılır ve yanıtı geciktirebilir.
- Daha az JavaScript gönderin. Her sayfanın yalnızca ihtiyacı olanı yüklemesi için kod bölme (code splitting) uygulayın, kullanılmayan kütüphaneleri kaldırın.
- Uzun görevleri bölün. Ağır işleri küçük parçalara ayırıp aralarda kontrolü tarayıcıya geri verin; desteklenen tarayıcılarda
scheduler.yield(), diğerlerindesetTimeoutkullanılabilir. - Olay işleyicilerini hafif tutun. Önce arayüzü güncelleyin; analiz çağrıları, depolama ve ağ işlemlerini sonraya bırakın.
- Üçüncü taraf betikleri denetleyin. Canlı destek araçları, etiket yöneticileri, A/B test araçları ve reklam betikleri sık rastlanan sorunlardır. Bunları etkileşimden sonra yükleyin veya kullanılmayanları kaldırın.
- DOM boyutunu küçültün. Çok büyük sayfalar her güncellemeyi yavaşlatır; uzun listeleri sayfalayın.
CLS iyileştirme: kaymayan bir düzen
- Boyutları her zaman belirtin. Görsel ve videolara
widthveheightnitelikleri ya da CSSaspect-ratioverin; tarayıcı yer ayırsın. - Reklam, gömülü içerik ve bantlar için yer ayırın. Çerez bildirimleri, kampanya bantları ve iframe'ler içeriği aşağı itmek yerine sabit bir alanda durmalı.
- Kullanıcı eylemi olmadan mevcut içeriğin üstüne yeni içerik eklemeyin.
- Fontları sabitleyin. Ölçüleri benzer yedek fontlar seçin veya
size-adjusttanımını kullanın; web fontuna geçişte paragraflar yeniden akmasın. - Animasyonlarda transform kullanın.
top,heightveyamarginyerinetransformveopacitytercih edin.
Önbellek, CDN ve site genelindeki kazanımlar
Bazı iyileştirmeler üç metriğe birden yarar. Statik dosyaları uzun Cache-Control süreleri ve sürüm karması içeren dosya adlarıyla sunun; geri gelen ziyaretçi neredeyse hiçbir şey indirmesin. Hem Türkiye'ye hem yurt dışına hizmet veriyorsanız bir CDN gecikmeyi belirgin biçimde azaltır. Brotli veya gzip sıkıştırmayı, HTTP/2 ya da HTTP/3'ü açın ve yönlendirme zincirlerini en aza indirin. Ayrıca sayfalarınızın tarayıcının geri/ileri önbelleğine (bfcache) uygun kalmasına dikkat edin.
WordPress sitelerde site hızı için ipuçları
WordPress, Core Web Vitals testini rahatça geçebilir; ancak eklentiler ve sayfa oluşturucular geri kaymayı kolaylaştırır. Platformun kendisini değerlendiriyorsanız işletmeler için WordPress rehberimize göz atabilirsiniz.
- Güvenilir bir önbellek eklentisi veya sunucu düzeyinde sayfa önbelleği kullanın; yoğun sitelerde Redis gibi bir nesne önbelleği ekleyin.
- Desteklenen bir PHP sürümü ve kaliteli barındırma seçin; ucuz paylaşımlı hosting yavaş TTFB'nin en yaygın nedenidir.
- Güncel WordPress sürümleri lazy loading ve
fetchpriorityniteliklerini otomatik ekler; temanızın veya slider eklentinizin bunu ana görsel için bozmadığını kontrol edin. - Eklentileri düzenli denetleyin. Her biri, kullanılmadığı sayfalarda bile kendi CSS ve JavaScript dosyalarını yükleyebilir.
- Yeni projelerde ağır sayfa oluşturucular yerine hafif bir blok teması tercih edin.
- Ortam kütüphanesini WebP veya AVIF'e dönüştürün, temanın ürettiği görsel boyutlarını sınırlayın.
Öncelik tablosu: etki ve efor
| İyileştirme | Ana metrik | Etki | Efor |
|---|---|---|---|
| LCP görseline öncelik verme (fetchpriority, lazy load yok) | LCP | Yüksek | Düşük |
| Görsel ve gömülü içeriklerde genişlik/yükseklik | CLS | Yüksek | Düşük |
| Görsel sıkıştırma ve modern formatlar | LCP | Yüksek | Düşük-orta |
| Sayfa önbelleği ve CDN | LCP | Yüksek | Orta |
| Üçüncü taraf betikleri kaldırma veya erteleme | INP | Yüksek | Orta |
| Font önyükleme ve yedek font eşleştirme | LCP, CLS | Orta | Düşük-orta |
| Kod bölme ve uzun görevleri parçalama | INP | Yüksek | Yüksek |
| Ağır tema veya sayfa oluşturucuyu değiştirme | Hepsi | Yüksek | Yüksek |
Üst satırlardan başlayın. Düşük eforlu düzeltmeler bir sayfayı çoğu zaman tek bir CrUX döngüsünde "iyileştirilmeli" seviyesinden "iyi" seviyesine taşır; 28 günlük pencere nedeniyle sonuçların saha verisine yansıması yaklaşık dört hafta sürer.
Site hızı kontrol listesi
- PageSpeed Insights ve Search Console'da önce mobil saha verisine bakın.
- Her önemli şablonda LCP öğesinin ne olduğunu belirleyin.
- LCP görselinin HTML içinde olduğunu, öncelikli yüklendiğini ve lazy load almadığını doğrulayın.
- Doğru boyutlu AVIF veya WebP görselleri
srcsetile sunun. - Tüm görsel, video, iframe ve reklam alanlarına boyut verin.
- Kritik fontları kendi sunucunuzda barındırıp önceden yükleyin.
- Kritik olmayan JavaScript'i erteleyin, her üçüncü taraf etiketi gözden geçirin.
- DevTools Performance panelinde gerçek etkileşimler sırasında uzun görevleri arayın.
- Sayfa önbelleği, sıkıştırma ve CDN'i etkinleştirin.
- Gerilemeleri CrUX'a yansımadan görmek için gerçek kullanıcı izleme ekleyin.
Atazen bu konuda ne yapıyor?
Performans bizim için sona eklenen bir eklenti değil, geliştirme sürecinin parçası. Web geliştirme ve WordPress ekiplerimiz saha ve laboratuvar verisini birlikte inceler, testi geçemeyen şablonları düzeltir ve yayından sonra değerlerin yeşilde kalması için izleme kurar. Hız çalışması daha kapsamlı bir yenilemenin parçasıysa web sitesi fiyatları rehberimiz bütçeyi planlamanıza yardımcı olur. Sitenizin durumunu net görmek için bizimle iletişime geçin.



